Şerit Komutlarını Atla
Ana içeriğe atla
Sigorta Dünyası Dergisi Temmuz 2015/7 - 7.8.2015

SBM Genel Müdürü Aydın Satıcı'nın Sigorta Dünyası Dergisi'nde Yayınlanan Röportajı

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) geliştirip geçen yıl Ekim ayında yaşama geçirdiği mobil kaza tutanağı uygulaması maddi hasarlı trafik kazalarında tutanak düzenleme işlemlerinde çok büyük kolaylık ve zaman tasarrufu sağlıyor. SBM Genel Müdürü Aydın Satıcı, tutanak düzenleme işlemi süresini kısaltarak yurttaşlara, sigorta şirketlerine ve kamuya kolaylık ve olanak sağlayan uygulamanın yaygınlaşması gerektiğini vurguluyor.

Trafik sigortasında uygulama birliğinin ve denetim etkililiğinin sağlanması, sahtekarlıkların ve sigorta kaçaklarının önlenmesi, trafik sigortaları bilgilerinin ve sigortalanmış araç bilgilerinin bir merkezde toplanması amacıyla 2003 yılında Trafik Sigortası Bilgi Merkezi (TRAMER) adıyla kurulan kurum, yıllar içinde etkinlik alanını genişleterek Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM) dönüştü. SBM halen, TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi), SAGMER (Sağlık Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi), HAYMER (Hayat Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi), HATMER (Sigorta Hasar Takip ve Gözetim Sistemi) alt birimleriyle trafik, sağlık, hayat dalları ile hasar konularında sigorta sektörü için veri deposu ve kontrol merkezi olarak hizmet veriyor.

SBM yüz çalışanıyla sektörün hizmetinde

Teknolojik olanakların gelişmesiyle birlikte SBM'nin hizmet çeşitliliği de artıyor. SBM, tüketicilere, sigorta şirketlerine, sigorta aracılarına ve kamu kuruluşlarına başta trafik sigortasında sorgulama ve denetim konusu olmak üzere birçok konuda hizmet veriyor. TRAMER etkinliğe başladıktan sonra trafik sigortasında sahte poliçe gibi birçok teknik sorun ortadan kalkarken sigortalılık oranında da ciddi bir artış sağlandı. SBM halen, ilgili sigorta dallarındaki verilerin tek merkezde toplanması, sektör genelinde uygulama birliğinin sağlanması, güvenilir istatistiklerin oluşturulması gibi amaçlarının çoğunu gerçekleştirmiş durumda. SBM, çoğu gençlerden oluşan yaklaşık yüz kişilik kadrosuyla modern binasında hizmet veriyor. Bu sayımızdaki konuğumuz SBM Genel Müdürü Aydın Satıcı, dinamik ve işine heyecanla bağlı bir yönetici olarak merkezin çalışmalarını, sektöre ve tüketicilere sunduğu hizmetleri, bunların sağladığı avantajları coşkuyla anlattı.

 

Cep telefonundan kaza tutanağı

Maddi hasarlı kaza tutanağı formunun akıllı telefon uygulaması olan MKT (mobil kaza tutanağı), tutanak işlemlerini önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Bunun için, kazaya karışan sürücülerin birer akıllı telefonu bulunması ve telefonlarına MKT uygulamasını indirmiş olması yeterli. Aydın Satıcı uygulamanın kolaylıklarını ve avantajlarını söyle anlatıyor: "Maddi hasarlı kazalarda tutanak işlemleri basılı formda ortalama 100 dakikada tamamlanabiliyor; bu da sürücülerde form bulunması halinde 100 dakika; çoğu durumda hazırda form da bulunmuyor ve bunun temin edilmesi gerekiyor, o da epey bir vakit alıyor. Form olsa bile yaklaşık 50 yere, kimlik numarası, plaka numarası, şasi numarası, ruhsat bilgilerinin manuel yolla girilmesi gerekiyor. Bütün bu işlemler ortalama 100 dakika sürüyor. MKT bu süreyi yaklaşık 10 dakikaya indiriyor. Bizim uygulamayı geliştirirken temel amacımız tutanak doldurma anında bilgi girişini en aza indirmekti. Kişinin herhangi bir bilgiyi elle kodlamasına gerek kalmadan fotoğraf çekerek, kare kod okutarak, sesli mesaj bırakarak, ekrana parmağıyla imza atarak bütün işlemleri yapmasını hedefliyoruz."

"Ekrana parmakla imza"

MKT uygulamasında kullanıcılar uygulamayı indirdikten sonra kendilerine ait bilgileri girerek profil oluşturabiliyor. Böylece tutanak doldurma anında bilgi girmeye gerek kalmıyor ve işlemler daha da hızlanmış oluyor. Satıcı uygulamanın işleyişini şöyle anlattı: "Sigorta şirketleri poliçelerin üstüne bizim istediğimiz formatta bir kare kod basıyorlar. Mobil kaza tutanağı da o kare kodu okuyor. Kullanıcıların kazanın dört tane fotoğrafını çekmesi gerekiyor. Sonr​a poliçesinin üstündeki kare kodu okuttuğunda kaza tespit tutanağında doldurulması gereken yerler otomatikman girilmiş oluyor, başka hiçbir veri girmesi gerekmiyor. Sadece kazanın senaryosunu kaydediyorlar. Ekranda aracın ilk darbe aldığı noktayı seçiyorlar, harita üzerinde kaza senaryosunu belirliyorlar, harita ve araç bilgisi de otomatik olarak geliyor. Diyelim ki bir kamyonetle bir otomobil çarpıştı, ekrana harita üzerinde bir kamyonet resmi ile bir otomobil resmi geliyor. Kullanıcılar sadece ekranda araçların yönlerini belirliyorlar. Olayı sesli olarak anlatıp kaydedebiliyorlar. Sonra ekrana iki tane imza alanı geliyor, sürücüler parmaklarıyla ekrana imza atıyorlar. Bu şekilde tutanak PDF formatında her iki sürücünün e-posta adresine gidiyor" ​

 "Hasar ihbarına gerek kalmıyor"

MKT sigortalılara hasar ihbarında da kolaylık sağlıyor. Satıcı'nın anlatımına göre, çoğu durumda sigotalının hasar ihbarı yapması bile gerekmiyor: "MKT sayesinde artık sigortacı hasardan anında haberdar oluyor. İki araç kaza yaptı diyelim, kazaya karışan araçların trafik ve kasko sigortaları var, bu dört poliçe isterse dört ayrı şirketten yapılmış olsun, mobil kaza tutanağı girildiği anda biz anında o dört sigorta şirketini de biliyoruz. Kaza yapanlar daha kaza yerinden ayrılmadan sigorta şirketlerinin kazadan haberi oluyor. Bazı sigorta şirketleri bizim bu şekilde bilgilendirmemiz üzerine direkt sigortalısıyla iletişime geçiyor, geçmiş olsun dileklerini iletip hasar sürecini başlatıyor."

"Kusur oranının belirlenme süresi 14 günden 3 güne indi"

MKT, hasar tespiti, kusur oranının belirlenmesi ve bunlara bağlı olarak hasar dosyasının kapatılması süresini de önemli ölçüde kısaltıyor. Satıcı MKT'nin bu konudaki avantajlarını da şöyle özetledi: "Basılı formda işlem yaparken kaza yerinde iki saat boyunca kaza tutanağını doldurmanızla da iş bitmiyor, bütün o evrakları bir zarfın içine koyuyorsunuz, ya acentenize veriyorsunuz, o sigorta şirketine gönderiyor ya da kuryeye veriyorsunuz o da en az 24 saatte yerine ulaştırabiliyor. Sigorta şirketine gittikten sonra hasar departmanı kağıt üzerindeki bütün o bilgileri tek tek bilgisayara giriyor. Artık bunlara lüzum kalmadı, MKT'yle bütün bilgiler, fotoğraflar, ses kayıtları, lokasyon bilgileri dahil girilmiş biçimde hem SBM sisteminde hem de sigorta şirketinin sisteminde anında yer alıyor. Daha sigortalı kimseyi aramadan sigorta şirketi kendisini arıyor, hasar süreciyle ilgili bilgi veriyor. Bundan sonra kaza tutanağının değerlendirilmesi ve kusur oranlarının belirlenmesi süreci başlıyor. Kağıt tutanakta kusur oranının belirlenmesi ortalama 14 gün alıyor, ama mobil kaza tutanağıyla bu süre de 3 güne indi, hatta 1 günde de bitebiliyor."

Trafik sorununun çözümüne katkı

Büyük şehirlerde trafik sorununun başta gelen nedenlerinden biri de kaza yapan araçların tutanak işlemleri bitinceye kadar kaza noktasında durup yolu kapatması ve böylece o noktada trafiğin tıkanması. MKT uygulaması bu sorunun çözümüne de katkı sağlıyor. Uygulama hem işlem süresini kısaltıyor hem de yolun hızla açılması için sürücülere yol gösteriyor. Kazanın fotoğrafları çekildikten sonra uygulama ekranında "lütfen aracınızı trafiği engellemeyecek biçimde bir kenara çekiniz" uyarısı çıkıyor, sonra da "aracınızı kenara çektiyseniz devam tuşuna basınız" uyarısıyla işlem sürüyor. Maddi hasarlı kazalarda tutanak işlemlerinin uzamasının genellikle bilgisizlik ye ihmalden kaynaklandığını belirten Satıcı, şunları söyledi: "Örneğin, sürücüler ya maddi hasarlı kazada trafik polisini beklemeye gerek olmadığını bilmiyorlar ya da yanlarında kaza tutanağı formu bulunmadığı için onun temin edilmesini bekliyorlar. Form bulunduktan sonra da kaza yerinde oturup tek tek bilgileri giriyorlar, o arada araçlar oldukları yerde duruyor, trafik de öylece bekliyor. Halbuki kağıt form doldururken bile görüntü alındıktan sonra araçlar kenara çekilebilir, işlemlere orada devam edebilirler. Ancak bunları herkesin bilmesini bekleyemeyiz. Şu an 16 milyon trafik poliçesi var, bunların her birinin de bu bilgilere sahip olmasi mümkün değil. Ama MKT uygulaması olsa uygulamanın kullanıcıları yönlendirmesiyle işlemlerini kolayca yapabilirler. Mobil kaza tutanağının, işlem sürelerini minimuma indirdiği için özellikle büyük şehirlerde trafik sorununun hafifletilmesinde önemli bir katkısı olacaktır."


Kazalarla ilgili daha nitelikli veri toplanacak

MKT'nin bir yararı da trafik kazaları konusunda sağlıklı ve zengin istatistik oluşturulmasına olanak sağlaması. Türkiye'de yılda yaklaşık 850 bin maddi hasarlı kazanın meydana geldiği belirten Satıcı, "Bütün bu kazaların mobil kaza tutanağından girildiğini düşünürsek elimizde kazaların meydana geldiği noktalar, zamanlar, kaza nedenleri, araç çeşitleri gibi birçok veri olacak. Bu verilere göre kazaları minimuma indirmek için alınacak önlemler daha iyi belirlenecektir. Bir yere kasis mi konacak, trafik ışığı mı konacak daha iyi bilinir. İstanbul'un hangi caddesinde hangi sebeplerle ne gibi kazalar oluyor, mobil kaza tutanağı bize bu bilgiyi veriyor, biz de bunu herkesle paylaşıyoruz. Bütün yerel yönetimler, emniyet müdürlükleri, valilikler SBM sitesine girip nerelerde hangi kazanın olduğunu görebilir, buna göre de önlem alabilirler" dedi.

 "Dünyada ilk ve tek" ama...

Ne var ki MKT'nin yaygınlaşma düzeyi çok yetersiz; uygulama geçen yılın Ekim ayında yaşama geçirilmesine karşın halen maddi hasarlı kaza tutanaklarının sadece yüzde 1'i mobil sistemle dolduruluyor. Şu an mobil uygulamadan ayda yaklaşık 700 kaza tutanağı düzenleniyor. Bugüne kadar 400 bin kişi uygulamayı telefonuna indirdi. Aydın Satıcı, bunu MKT'nin yeterince tanıtımının yapılamamasına ve dünyada daha önce uygulamasının bulunmaması nedeniyle vatandaşların çekimser yaklaşmasına bağlıyor: "Oysa uygulamayı kullananlar çok memnun, bize teşekkür ediyorlar. Bir kullanıcı yorumunda şöyle diyordu: `Muhteşem bir uygulama; 10 dakikada işlemleri bitirdik ama karşımdaki kişiyi bu uygulamayı kullanmaya ikna etmem bir saatimi aldı, çünkü karşımdaki kişi Türkiye'de böyle bir şey olamaz dedi."Biz uygulamamız için `dünyada ilk ve tek' diyoruz ama bilinmezliği de bir dezavantaj. Dünyada yaygın bir uygulması olsa bu sorunu yaşamayacağız."

Sektörün başarısı

Mobil Kaza Tutanağı uygulamasının SBM'nin ve Türk sigorta sektörünün gelişmiş elektronik altyapısının bir sonucu ve ürünü olduğunu vurgulayan Satıcı, bu bütünleşik altyapı olmasa MKT'nin uygulanmasının mümkün olmadığını belirtti. Satıcı şunları söyledi: "Dünyada çok az ülkede SBM gibi organizasyonlar var, olan yerlerde de anlık bilgi transferi yok. Mesela İngiltere sigortacılıkta çok ileri ve öncü bir ülkedir, orada bile haftalık olarak bilgi alıyorlar. Haftalık bilgi almayla gerçek zamanlı mobil uygulama kullanma imkanınız zaten yok. Bizde acente, sigorta şirketi ye SBM gerçek zamanlı çalışıyor. Mobil kaza tutanağının çalışması için bu sistemin olması gerekiyor. Mobil uygulama kendi başına yeterli bir şey değil, bugün uygulamayı programcılık bilgisi olan herkes yazabilir, asıl başarı sektörün ve SBM'nin yıllardan beri gelen elektronik altyapı entegrasyonu yeteneğidir, yani sektörün başarısıdır. Bugün 32 hayat dışı şirketin poliçe bilgilerinin bize anında ulaşabilmesi sayesinde biz bu uygulamayı hayata geçirebiliyoruz. Mesela ferdi kaza sigortasında bir suiistimal olup olmadığını poliçeyi yapmadan önce sigorta şirketleri değerlendirebiliyor. Bütün ferdi kaza poliçesi bilgileri SBM'de toplanıyor. Bir sigorta şirketi ferdi kaza sigortası yapmadan önce sigorta yaptıracak kişinin toplam teminat riskini SBM'den görebiliyor. Kaç şirketten kaç tane ferdi kaza sigortası var, ne kadar teminatı var, ne zaman başladı, bunların tümünü​ görebiliyor. Bu da sigorta şirketlerinin bize gerçek zamanlı veri göndermesiyle mümkün olabiliyor. İşte SBM'nin hizmetlerinin sektöre avantaj olarak geri dönmesinin bir örneği."

Aydın Satıcı: "Türkiye toplumu olarak teknolojiyi yoğun kullanıyoruz. Bunu sigortacılık alanında kullanmamız lazım."

SMS'le hasar sorgulamada bilinmesi gerekenler

SBM'nin tüketiciyle doğrudan ilişkisinin olduğu konulardan biri de telefondan kısa mesajla (SMS) araç hasarlarının sorgulama işlemi. Bu yolla yılda 15 milyon sorgulama yapılıyor. Burada tüketicilerle bilgi eksikliğinden kaynaklanan bazı sorunlar yaşanabiliyor. Hasar sorgulamasında sadece SBM kayıtlarına girmiş hasarlarla ilgili bilgi verebildiğini, aracın SBM'de görünmeyen hasarları da olabileceğini anımsatan Satıcı, vatandaşların konunun bu yönünü göz önünde bulundurmaları gerektiğini vurguluyor: "Vatandaşlar ikinci el araç alımında aracın hasarını SBM üzerinden sorgulayabiliyor. Araç plakasını yazıp 5664'e SMS gönderiyorlar, aracın hasar geçmişini öğrenebiliyorlar. Ancak burada şöyle bir nokta var, biz bize gelen bilgileri paylaşıyoruz. Yani araç kaza yapmış, ama o bilgi bize gelmemişse bizim o bilgiyi verme imkanımız yok, biz haliyle sadece bize ulaşan bilgileri paylaşıyoruz. Bize bilginin gelmediği durumlar olabiliyor, geç geldiği durumlar olabiliyor. Örneğin bir araç kaza yapmış ama o bilgi bize üç ay sonra ulaşmış, o arada bir vatandaş aracı bizden sorgulamış ve hasarsız olduğu bilgisini aldıktan sonra satın almış, üç ay sonra kaza bilgisi bizim sistemimize girdiğinde ise araç bizde hasarlı görünmeye başlamış. Bu durumda vatandaş bizi suçluyor."

"Aracın kayıt altına alınmayan hasarı olabilir"

SMS yoluyla sorgulama yapıldığında aracın hasar bilgisini verirken vatandaşların "SBM sistemlerine giren bilgilerden oluşmaktadır, bu bilgi resmi bilgi olarak kullanılamaz" notuyla uyarıldığını belirten Satıcı, "Yani biz 5664'te 'bu aracın iki tane kazası var' diyorsak bu söz konusu aracın başka kazaları olmadığı anlamına gelmiyor, 'en az iki kez kaza yaptığı kaydedilmiştir' anlamına geliyor. Burada kesin olan, aracın en az iki kez kaza yaptığıdır. Aracın kayıt altına alınmayan kazası olabilir. Mesela araç bir süre sigortasız kalmıştır, o arada kaza yapmış, tamirini de sahibi kendisi yaptırmıştır, haliyle bu kayıtlara girmemiştir, bizde o kaza görünmemektedir" bilgisini verdi.

Hasar geçmişinin paylaşılmaması ve hatalı kayıtların düzeltilmesi mümkün

Bazı vatandaşlar araçlarının hasar geçmişinin görünmesini istemiyor. Bu durumda SBM bu konuda üçüncü kişilere bilgi vermiyor. Bunun için sigortalının sigorta şirketine başvurması, sigorta şirketinin de durumu SBM'ye yazılı olarak bildirmesi gerekiyor. Araçların hasar durumuyla ilgili SBM'de hatalı ve eksik kayıt bulunması durumunda da araç sahiplerinin buna itiraz etme ve düzeltme seçenekleri mevcut. Satıcı bu konuda şunları söyledi: "Vatandaşlar www.sbm.org.tr sitesinden 'Online işlemler bölümünden '5664 Hasar itiraz Uygulaması'na girerek hatalı kayıtlar için itiraz formunu doldurup gönderebilir. O form sigorta şirketine gider, eğer itiraz haklıysa sigorta şirketi o bilgiyi en geç yedi iş günü içinde düzeltmek zorunda. Ayrıca, sitemizde bir iletişim formumuz var, oraya her vatandaş girip SBM'nin uygulamalarıyla ilgili herhangi bir isteği, sorunu, itirazı varsa bize iletebilir. Biz o başvuruya mutlaka yanıt veririz."

Poliçem ne durumda? En yakın acente nerede?

SBM'nin Mobil Sigorta Sorgusu uygulaması da vatandaşlara kolaylık sağlıyor. Sigortalılar uygulama üzerinden poliçelerinin durumunu sorgulayabiliyorlar. En yakın acentenin nerede olduğunu öğrenebiliyor, harita üzerinde en yakın acenteyi bulabiliyor, ayrıca, kaza tutanağı kusur oranlarını öğrenebiliyor, trafik sigortasında son bir aylık ortalama primleri görebiliyorlar. Aydın Satıcı, bu konulara ilişkin de şunları aktardı: "Artık kaza tutanaklarında kusur oranları belirlendiği anda ilgili taraflara SMS gönderiyoruz. Vatandaşın artık benim kusur oranım nedir diye sorgulamasına gerek yok. Artık elimizde çok güzel teknolojik imkanlar var, bugün Türkiye'de 60 milyon cep telefonu var, bunun 30-35 milyonu akıllı telefon. Türkiye toplumu olarak teknolojiyi yoğun kullanıyoruz, Bunu sigortacılık alanında kullanmamız lazım, işte mobil kaza tutanağı, mobil sigorta sorgulaması gibi uygulamalar sigorta konusunda herkesin işini kolaylaştıracak teknolojik imkanlardır. İnternet sitemizdeki uygulamalardan biri de trafik sigortası prim rakamlarını kontrol etmesini sağlayan uygulama. Oraya girdiklerinde, son 30 gün içinde üretilmiş olan gerçek poliçe üzerinden araç, marka model, il, kademe bilgilerini girerek o araçla ilgili gerçek data üzerinden hangi şirketin maksimum/minimum primi nedir görebiliyorlar. Bu da çok faydalı bir bilgi." ​​

Sosyal Medya